غار کبوتر

غار هامپوییل با قدمت 150 تا 200 میلیون سال  وبا داشتن مناظر طبيعي يكي از شگفتي هاي آفرينش در مراغه و همزمان با غار علي صدر همدان است و دومين غار خاكستري از نظر وسعت و قدمت در جهان پس از غار كاليفرنياي آمريكاست و به سبب وجود فسيل هاي حلزوني در بستر سنگ هاي رود خانه و آثار بي شمار دوران مختلف زمين شناسي ، يكي از منابع مهم تحقيقاتي و مطالعاتي زمين شناسان در منطقه بشمار مي رود غار هامپوئيل در آثار محققان تحت عناوين هامپا كهول، هامبا كهول ، هامپوئيل ، هنگكهول ، هامپو هول ، همپو هول ذكر شده و در اصطلاح محلي به غار كبوتر معروف مي باشد .

اين غار در كمره كوه صخره اي ، روبه جنوب قرار گرفته و از بستر رودخانه مردي چاي حدود 1600 متر ارتفاع دارد . دهانه غار 8 متر است و ارتفاعش به 40 متر ميرسد طول و عرض ميدان اول غار حدود 40*60 متر است در ابتداي ورودي غار ، كتيبه اي به زبان روسي ديده مي شود كه تاريخ آن مربوط به سال 1925 ميلادي است . در ابتداي ورودي غار ميدان بزرگي است كه سقف آن لانه كبوتران است  در سمت راست اين ميدان تونل كم ارتفاعي است كه به ميدان نسبتا” بزرگ دوم باز ميشود . در سمت شمالي و شمال شرقي ميدان دوم ، چهار حفره و فرو رفتگي گود به چشم مي خورد كه نشان دهنده و جود چهار حلقه چاه به عمق تقريبي 10 تا 21 متر است كه چاه هاي 1 و 2 در پائين به هم متصل و به همان جا محدودند . ولي چاه هاي 3 و 4 در عين اتصال به هم در زير امتداد دارند در اين ميدان صخره هاي بزرگي ديده ميشود كه بدليل ريزش آبهاي زير زميني سطح آنها لغزنده بوده و عبور از آنها احتياط زيادي مي طلبد . اين ميدان بزرگ به اتاقهاي بزرگ و در نهايت به تونلهاي باريكي ختم ميشود . در سقف اتاقها صد ها خفاش به حال آويزان ديده ميشوند كه با هماهنگي خاصي به طور موزون در نوسان مي باشند . در اين غار تالارها و معابر جالب وجود دارند كه هر كدام با اسمي توسط غار نوردان نام گذاري شده اند . تالار غمگين تالار معبد ، تالار خفاش ، تالار آينه ، حوض كوثر ، پيست اسكي چاه اول تا چهارم ، چاه داوود از اين جمله اند.همه ساله تغييرا زيادي در داخل غار اتفاق مي افتد . تغييرات عمده ميدان اول و دوم از نظر زمين شناسي پيدايش خاكستر است كه تا زانو مي رسد . هواي غار بسيار مرطوب است و در انتهاي آن بخصوص در كنار چاه سوم و چهرم هواي كافي وجود ندارد و براي رسيدن به كنار چاه هاي غار بدون تجهيزات كافي مانند طناب ،نور افكن ، وسايل ايمني ، كپسول هوا ، و راهنما امكان پذير نيست این غار در 8 کیلومتری جنوب شرق شهر مراغه و در نزدیکی روستای گشایش واقع شده است.

  • غار قدمگاه آذرشهر

    مقطع فضای غار زیرزمینی دایره شکل است و قطری برابر 15 متر دارد. دالانی به طول 9 متر و عرض و ارتفاع 5/1 و 5/2 متر است که به دهلیز وسیع‌تری به طول 5/4 متر و عرض 20/3 متر و ارتفاع 5/2 تا 4 متر می‌پیوندد.

  • غار آغ بولاق

    اين غار در قسمت جنوبی روستای قره چمن از توابع شهرستان بستان‌آباد واقع شده و از نوع غارهای استلاكتيت است. عرض دهانه غار حدود 2 متر  است و دسترسی به آن از روستای قره چمن امكان پذير است. غار زيبای آغ بولاق مورد توجه و بازديد كوهنوردان علاقه‌مند است.

  • غار اسكندر

    غار اسكندر به فاصله 30 كيلومتری تبريز در روستای سعيدآباد واقع شده و دسترسی به آن از طريق جاده ترانزيتی تبريز- تهران ميسر است. عرض دهانه اين غار حدود 5 متر و ديواره‌های داخل آن دارای استلاكتيت‌های جالب توجهی است.

  • غار دوگيجان

    اين غار كه از نوع غارهای استالاكتيت است، در شرق شهر مرند قرار دارد. عرض دهانه آن 5/3 متر است.