آبشار گل آخور در استان آذربایجان شرقی

آبشار گل آخور
آبشار گل آخور یکی از مناطق نمونه گردشگری استان آذربایجان شرقی است،که در شهرستان ورزقان واقع شده و در 60 کیلومتری جنوب غربی ورزقان.در بخش خاروانا و در دهستان ارزیل قرار گرفته است. این آبشار دل انگیز و روح نواز به نام روستای تاریخی و فرهنگی گل آخور نام گذاری شده است.معنی گل اخور یعنی گل ریز می باشد. اب این آبشار دل نواز از چشمه های بالا دستی از بالا دست روستا همیشه جوشان هستند با عبور از کنار روستا ،و از ابشاری که طی در زیر روستا واقع شده است در حال جاری می باشد،ارتفاع این آبشار تقریبا 12 متر ارتفاع دارد.  جریان  آب بعد از طی مسافتی با  متصل شدن رودخانه از طرف طرزم ،رودخانه نسبتا خوبی تشکیل به طرف روستا های حاجیلار و گوی گند سرازیر می شود،در زبان محلی به این اب ،آغ سو می گویند، این هم به دلیل این سنگ های موجود در بستر رودخانه اهکی به رنگ سفید می باشد، با تابش نور خورشید ،اب هم به رنگ سفید به چشم می‌خورد، اطراف این آبشار باغ ها زیبا و چمن زا های دل انگیز وجود دارد ، چشمه های بسیار دل انگیز زیبا در محل وجود دارند ،که ارمش دهنده روح انسان می باشند،در کنار ان خود معماری پلکانی روستای تاریخی گل آخور که یک روستای دره ای و پلکانی می باشد، که نظر بوم گردی داری ارزش فراوانی می باشد. یکی دیگر از جاذبه های گردشگری محل وجود چشمه اهکی وکلزیون ،که بر اثر رسوبات املاح اهکی به وجود امده است. انحلال مناطق اهکی در اب و املاح به وجود امده اشکالی را به وجود می آورند، که به انها اشکال کارستی می گویند ، اما از زیبا ترین و منحصر بفرد ترین این مناظر طبیعی به وجود امدن چشمه های کارستی می باشد که به ان در اصطلاح علمی (چشمه های وکلوزیون) گفته می شود ، از دیگر جاذبه‌های گردشگری این منطقه، وجود امام زاده های گل آخور و ارزیل می باشد،وجود کوههای سرسبز ،و ییلاق های مستعد، و به خصوص غار طبیعی و برزگ تکی یوخ ،و چندین ابشار و چشمه دیگر در محل،این منطقه گردشگری سالانه پذیرای دهها هزار گردشگر می باشد. با توجه به اهمیت این منطقه نمونه گردشگری میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری اقدام ایجاد زیر ساخت های گردشگری از قبیل :ایجاد الاچیق،راه ورودی به ابشار،سرویس بهداشتی، اجاق های اتش،….در محل نموده ، و با حمایت های لازم از بخش خصوصی ،دو نفر از عزیزان هم در محل اقدام به سرمایه گذاری در حوزه گردشگری نمود اند که بر خود واجب می دانم از این دوستان ارجمند هم اقای عقیل ستارلو مدیر رفاهی خدماتی سارینا گول ،و اقای ملک زاده مدیر رفاهی خدماتی قوجا باغی تشکر و قدردانی نمایم. و ضمنا اکثریت مردم روستا فوق از سادات محترم هستند.
علاوه بر آبشار، قله‌ی جلا داغی این روستا و ییلاق‌های بالادست قله می‌تواند مورد توجه گردشگران و کوهنوردان قرار گیرد.
چند آلاچیق توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در بالای آبشار جهت استفاده گردشگران ساخته شده و همچنین راه رسیدن به خود آبشار برای راحتی مسافران پلکان کشی شده است.

سه راه برای رفتن به گل آخور وجود دارد.
۱- جاده تبریز صوفیان – ۶ کیلومتر پس از پلیس راه – جاده امند و امتداد جاده حدود ۵۰  کیلومتر تا روستای ارزیل و ادامه مسیر حدود سه کیلومتر تا گل آخور.
طول جاده کلا آسفالت بوده و مسیر کاملا” کوهستانی می باشد لذا در رانندگی دقت زیاد می طلبد و در ضمن در برگشت اگر به شب خوردید رانندگی در تاریکی از این راه پیشنهاد نمیشودو در برخی جاها احتمال سقوط سنگ از کوه وجود دارد  و گاها” فاقد  تابلو های راهنما می باشد ، پس از روستای امند و گذر از سه راهی ایوند به سه راهی ایری می رسیم که به سمت چپ ادامه مسیر داده و به سه راهی النجق – طرزم میرسیم که در اینجا تابلو شما را به سمت راست هدایت می کند که پس از عبور از روستای قیز کندی و طرزم به روستای ارزیل می رسیم و سمت چپ جاده  راه به روستای گل آخور هدایت می نماید . مسیر بین ارزیل و گل آخور بسیار دیدنی است یکطرف باغها سرسبز و یکطرف رودخانه پر آب و کوهای سر به فلک کشیده آنقدر  لذت بخش است که آدمی دوست دارد همان جا بماند و دیگر به شهر برنگردد.
۲ – تبریز – اهر – ورزقان – خاروانا – روستای ارزیل و نهایتا گل آخور بمسافت حدود ۲۱۰ کیلومتر . اگر این مسیر را به گل آخور انتخاب کنید احتمال اینکه شب را باید در روستای ارزیل و یا گل آخور بمانید زیاد است چون مسیر طولانی و  طول مسیر جا های دیدنی زیاد است.

قلعه جوشین در ۲۶ کیلومتری غرب ورزقان و ۶ کیلومتری روستای جوشین و در قلب محال تاریخی دیزمار ارسباران بمرکزیت شهر باستانی خاروانا در یک منطقه کوهستانی سخت‌گذر در بالای یک کوه مرتفع قرار گرفته‌است. در کاوش‌هایی که در آن صورت گرفته، سفالینه‌هایی از هزارهٔ اول قبل از میلاد و قرون اولیه اسلام به دست آمده‌است.  در حال حاضر بقایای بسیار کمی از آن به جا مانده بر فراز یک کوه صخره ای در یک منطقه کوهستانی زیبا در شمال غربی شهر ورزقان واقع شده است. ارتفاع قله از سطح دریا در حدود ۱۸۰۰ متر می باشد. مسیر کوهپیمایی این قلعه که نیاز به تجهیزات خاصی نداره ضلع شمالی اونه. از سایر جهات نیاز به صخره نوردی با تجهیزات کامل داره). مسیر رفت از تبریز به ورزقان و از آنجا در جهت شمال غربی به طرف شهر خاروانا می باشد. فاصله تبریز تا ورزقان ۹۷ کیلومتر و فاصله ورزقان تا پای قلعه هم باید چیزی در حدود ۴۵ کیلومتر باشه. از شهر ورزقان بطرف شمال غربی در یک جاده کوهستانی مارپیچ و زیبا با رد شدن از روستاهای دیزج ملک و آقابابا فرامرزی به دوراهی خاروانا – اسپیران می رسیم که راه سمت راست(به طرف خاروانا) را در پیش گرفته و بعد از عبور از روستاهای داش کسن- گزن بند- مزرعه شادی و نرسیده به روستای جوشین به یک امامزاده(سید ابراهیم خلیل) می رسیم که در سمت راست(شمال) جاده قرار گرفته است. قلعه درست روبروی این امامزاده در سمت چپ جاده(جنوب) قرار گرفته است امامزاده دارای امکانات رفاهی و مسکن جهت اقامت مسافران و توریستها می باشد.

وقتی به ارزیل رسیدید یک  امامزاده هم دراین روستا هست  و همچنین چند ین کلبه  که اجاره داده میشوند.  عکس زیر مربوط به همان امامزاده هست.

اگر شب را در ارزیل ماند ید و درضمن اگر علاقه مند به ستاره ها هستید فرصت بسیار خوبی بدست آورده اید ! نمیدام از کدام واژه برای توصیف  منظره ستاره ها در دل تاریکی شب های ارزیل استفاده کنم واقعا” زبانم از توصیف زیبایی شب هایی که در ارزیل به تماشای ستاره ها نشسته  بودیم عاجز است  . از ارزیل تا روستای گل آخور ۱۰ دقیقه با ماشین فاصله دارید صبح اول وقت پیاده روی در این مسیر( ارزیل تا آبشار) صفای دیگری دارد در ضمن بخاطر داشته باشید در این مسیر از ورزقان تا گل آخور پمپ بنزین وجود ندارد فقط یک سوپر مارکت در روستای ارزیل وجود دارد که در صورت ضرورت میتوانید یک گالن از ایشان بنزین بگیرید پس یادتان نرود در ورزقان به مقدار بنزین دقت کنید. در ضمن بعد ۲ کیلومتر از ورزقان که رد شدید منطقه ای بنام زر آباد وجود دارد که در سمت راست جاده است واقعا” دیدنی است .
۳ – تبریز – جاده بابا باغی و ادامه مسیر تا روستای آبخواره و سپس تغییر مسیر به سمت خاروانا – سه راهی ممد آقا – روستای ارزیل و نهایتا گل آخور بطول ۱۳۵ کیلومتر .

سایر اطلا عات منطقه :

 آغجه قلعه
این قلعه در شمال غربی ورزقان واقع شده و فاصله آن حدود ۴۰ کیلومتر از ورزقان می باشد در اطراف آن روستاهای اوزی، کلم، بالوجه و طویل واقع گردیده است این قلعه به نام قیز قلعه سی نیز معروف است
قلعه علی بیگ
این قلعه در محدوده شهر خاروانا واقع در دیزمار ارسباران و در دامنه کوه پرآوازه کمتال یا کامتال واقع شده و در منطقه حفاظت شده قرار دارد.گفته می‌شود وقتی در زمان فتحعلی شاه قاجار خاروانا توسط روسها اشغال شد شخصی بنام علی بیگ از اهالی خاروانا این قلعه را تعمیر کرده و در منطقه به روس‌ها ضربه می‌زده و با همراهانش در آنجا مخفی می‌شده است.در حال حاضر طایفه‌ای تحت عنوان علی بیگلو یا علی بگلو در شهر خاروانا زندگی می‌کنند که گفته می‌شود از نوادگان علی بیگ می‌باشد.
سید جبرئیل آستامال
این منطقه بسیار زیبا و دیدنی است که از طریق روستای تاریخی آستامال واقع در محال دیزمار ارسباران بمرکزیت خاروانا قابل دسترسی است و امامزاده سید جبرئیل هم در همین محل بوده و دارای زوار در فصول مناسب می باشد
قاضی بلاغی
این چشمه در منظقه دیزمار شرقی ارسباران و در میان جنگلهای زیبا و پرپشت کرینگان واقع شده و از طریق چیچکلو – پیرگدیگی دارای راه ماشین و پیاده می باشد در گذشته دور ایل قاضی لی در این ییلاق با صفا در فصول بهار و تابستان اطراق داشته است
منطقه چیچکلی
منطقه زیبای چیچکلی در محال دیزمار ارسباران ( خاروانا ) و ۳۵ کیلومتری شمال غرب ورزقان قرار گرفته‌است. این منطقه پوشیده از جنگل و انواع گل و گیاهان متنوع و داروئی می باشد.

مسجد جامع خاروانا
این مسجد در مرکز شهر خاروانا در ۷۰ کیلومتری شهر ورزقان واقع شده‌است. قدمت این مسجد به سده‌های ۶ و ۷ هجری قمری می‌رسد این مسجد در نوع خود کم نظیر بوده و بعد از انقلاب اسلامی به پاس پیگیریهای مردم شریف خاروانا و مسئولین وقت مرمت شده است.این مسجد توسط دختران بایندربیگ ساخته شده است.آنها بطور همزمان لنگه مسجد خاروانا را در اردوباد نخجوان ساخته بودند. در آن زمان بایندر بیگ حاکم دیزمار ارسباران و اردوباد بوده و قبر وی در روستای دوزال قرار دارد.دوزال اقامت گاه زمستانی و شهر خاروانا اقامتگاه تابستانی بایندربیگ بود
خانه امیر ارشد:
خانه­ی امیر ارشد که در ۱۲ کیلومتری غرب ورزقان در روستای اوخارا واقع شده است. این ساختمان سنگی که به «داش عمارت» مشهور است از بناهای زیبا و منحصر به فرد شهرستان ورزقان است. خانه امیر ارشد با بهره­گیری از شیوه­ی معماری تاریخی منطقه و سبک ویژه­ی ابنیه قاجاری طراحی و ساخته شده است تا نمایانگر تفکرات و باور ها و نحوه زندگی مردم منطقه باشد.

گنبد الله الله:

 گنبد الله الله در قبرستان قدیمی روستای کبودگنبد بخش خاروانا واقع شده است. پلان مقبره دایره و قطر آن ۷۵/۴ متر می‌باشد. بنا دارای دو طبقه شامل سردابه و طبقه اول بوده است. گنبدهای طبقه فوقانی ریخته است. ازاره بنا سنگی و ساقه بنا با آجر چهارگوش قرمز بنا شده که کلمات الله با آجرکاشی فیروزه‌ای تزئین شده است. کتیبه‌ها و اسلیمی‌های حاشیه درب‌های چهار طرف طبقه اول با کاشی معرق می‌باشد. تاریخ بنای برج را با توجه به رج‌های آجری با تزئینات اسماء الله در آذربایجان می‌توان به اواخر دوره ایلخانان مغول تا صفویه نسبت داد. خصوصیات بارز وعوامل تزئین شده بنا برج مقبره است. تاریخ و کتیبه‌ای روی آن باقی نمانده است. ترکیب آجرکاشی فیروزه‌ای در متن ساقه بنا که سبب شده است به کبودگنبد شهرت پیدا کند، زیبایی خاصی به آن بخشیده است. متن کلمات روی بدنه الله و محمد می باشد.

روستای کرینگان

 روستای کرینگان که در منطقه­ی حسنو واقع شده است از این جهت دارای اهمیت است که اهالی آن به زبان تاتی صحبت می­کنند. قبلاً اهالی چندین روستای دیگر نیز در دهستان­های حسنو و دیزمار شرقی به زبان تاتی صحبت می­کردند که امروزه از بین رفته است. با این حال اهالی‌روستای‌ ملک‌ تالش‌ و روستای‌ ونستان‌ در نزدیکی‌ کرینگان‌ نیز با زبان‌تاتی‌ آشنایی‌ دارند. کرینگان قبلاً نزدیک به یکصد خانوار داشت که امروزه به کمتر از ۳۰ خانوار کاهش یافته است.

قوشا قار داشلار قالاسی علیار
این دوقلعه در نزدیکی روستای علیاربخش خاروانا درکنار هم قرار گرفته و منظره ای دیدنی بوجود اورده اند . قلعه های فوق در بالای کوهی باارتفاع بلند به شکل جفت از دیدنی های طبیعت ورزقان خاروانا در روستای علیار هستند.

کتیبه سقندل
روستای سقندل در ۵ کیلومتری شهرستان ورزقان و در مسیر جاده ورزقان ـ اهر واقع شده است و کتیبه­ی میخی اورارتوئی در ۳ کیلومتری این روستا و بر دامنه کوه زاغی بر سینه سنگی یکپارچه و مرتفع منقوش است. سمت جنوبی سنگ مزبور که به شکل هرم ناقص است، را به صورت مستطیلی به طول ۱۱۶ سانتیمتر و عرض ۵۷سانتیمتر صاف و صیقلی نموده و فرمان سر دوری پسر آرگیشتی پادشاه اورارتوئی را در ده سطر به خط میخی بر آن نقش کرده ­اند.

راهنمای گردشگری تبریز: امیــر حق شناس با مجوز سازمان میراث فرهنگی و گردشگری

تبریز توریست مجری تورهای گروهی / طبیعت گردی / تور تبریز گردی / رزرو هتل در تبریز و استان / راهنمای گردشگری تبریز/ تلفن تماس  ۰۹۱۴۵۸۰۹۵۷۵

عکس از قلعه جوشین